Een Stukje geschiedenis
Een yurt is een traditionele tentsoort welke wordt gebruikt voor bewoning door rondtrekkende nomaden die leven in de koude droge steppegebieden van Centraal Azië. De yurt bestaat al duizenden jaren en vele mensen zien er een klein heilig heelal in.
Typen yurts
Er vallen drie typen yurts te onderscheiden:
- De Mongoolse ger met relatief hoge wanden, rechte dakstokken en een zware kroon met vierkante gaten die rust op twee dakstokken
- De Kazachs/Kirgizische yurt met lagere wanden, gebogen dakstokken en een lichte ‘shangrak’ (kroon) met ronde gaten.
- De Binnen-Mongoolse ger met rechte dakstokken die op een scharnierende wijze zijn bevestigd aan de ‘tonoo’ (kroon), die in tweeën deelbaar is.
Sociale en maatschappelijke functies
De inrichting van een yurt geeft de sociale en spirituele ordening van de daarin levende familie weer. Ieder familielid kent zijn plaats en rang binnen de yurt precies. Binnen veel Centraal Aziatische culturen heeft de yurt een symbolische functie. Op de vlag van Kirgizië is een gestileerde afbeelding van de ‘shangrak’ centraal weergegeven. In oude Kazachse gemeenschappen werd de kroon vaak behouden, terwijl de overige delen van de yurt vaak gerepareerd of opnieuw opgebouwd werden. De kroon werd bij het sterven van de vader overgegeven aan zijn zoon. Hieruit kon het erfgoed van de familie worden afgemeten, aan de hand van de vorming van vlekken, veroorzaakt door de generaties van rookpluimen die door de kroon waren gegaan.
Tradities van een yurt nomaad
Opbouwen/indeling yurt:
- Het altaar wordt tegenover de deur geplaatst.
- De kachel in de midden wordt in het midden geplaatst.
- Het westen is het domein van de mannen. Mannelijk bezoek zit hier.
- De vrouwen en kinderen gebruiken de oostkant van de yurt.
- Mensen slapen met hun hoofd richting de altaar.
- De deur wijst naar het zuiden.
- Bij het opbouwen worden de dakstokken en het wiel worden door de deur heen getild, anders geeft het ongeluk.
Bezoek:
- Als iemand bij een yurt langskomt is hij altijd uitgenodigd voor een maaltijd.
- Als je binnenkomt is het onrespectvol om op de drempel van de deur te staan en aan de touwen aan te komen.
- Als bezoeker stel je vier vragen als je binnenkomt: Gaat het goed? Gaat het goed met de familie? Is het vee goed gevoed en dik? Is het gras gezond?
- Er wordt thee geserveerd en yoghurt.
- Bezoekers mogen niet met hun rug naar het altaar zitten.
Yurt nomadische filosofie
de yurt nomaden is het leven eenvoudig; er bestaat de noodzaak om in evenwicht te leven met de natuur anders kan je niet overleven.
Door de culturen en eeuwen heen is de cirkel gebleven als een symbool van eenheid. De yurt als een cirkelvormige structuur heeft de potentie om alles bij elkaar te brengen en om alles voltallig te maken; om ons terug te roepen naar de verbinding met de natuur en ons leven in zijn verbinding.
De oude bewoners leren ons om de schuilplaats als iets heiligs te zien. Alles in de yurt is georiënteerd op de vier windrichtingen; op deze manier geeft het de nomaden een fysiek kompas.
De yurt nomaden geven geschenken van wijsheid door aan hun volgende generaties, bijvoorbeeld eenvoud, minimale bezittingen, intimiteit met familie,volksstammen en het belang van omgang met de natuurlijke omgeving.
